S.M.A.K. bouwt Broodthaerskabinet

Kunst van Marcel Broodthaers wordt permanent ankerpunt in museum

Het Gentse museum voor actuele kunst S.M.A.K. heeft plannen voor een Broodthaerskabinet, een zaal waar het werk van de invloedrijke Belgische kunstenaar permanent te zien zal zijn.

Door Ward Daenen - De Morgen 27072006

Dat kabinet zal begin volgend jaar de deuren openen en ondergebracht worden in de ruimte waar momenteel de bookshop is gevestigd, zegt S.M.A.K.- directeur Philippe Van Cauteren in een gesprek met De Morgen.

Zoals Joseph Beuys en Panamarenko is Marcel Broodthaers (1924-1976) een richtinggevende figuur in de collectie van het S.M.A.K.. Onder leiding van Jan Hoet verzamelde het museum een reeks sleutelwerken waaronder de Grote Mosselpot, Miroir d'Epoque Régency en 289 Eierschalen, naast een uitgebreid archief met affiches, boekjes, foto's en brieven.

In maart van dit jaar kwam daar Pense-Bête bij, Broodthaers' eerste beeldende werk uit 1964 (DM 27/3). Die langdurige bruikleen van de Vlaamse gemeenschap gaf de definitieve doorslag voor het Broodthaerskabinet.

Dat kabinet zal worden ingericht op de benedenverdieping van het S.M.A.K., in de ruimte die uitgeeft op de Floraliënhal. Alle Broodthaersen in het bezit van het museum zullen er te zien zijn, hangend aan de muur, staande in vitrines of geprojecteerd op beeldschermen.

"Voor de vormgeving hebben we drie architectenbureaus aangesproken", zegt Van Cauteren. De keuze tussen Christian Kieckens, Wim Cuyvers en Jan De Vylder & Trice Hofkens wordt tijdens de komende maanden gemaakt.

De plannen van het S.M.A.K. doen denken aan het Magrittemuseum dat de Brusselse Musea voor Schone Kunsten (KMSKB) volgend jaar zullen openen. Zoals de KMSKB zich profileren met hun Belgische surrealist, wil het Gentse museum verschil maken met zijn conceptualist.

Zelf ziet Van Cauteren het Broodthaerskabinet als "een vast ankerpunt in een dynamisch beleid van tijdelijke exposities". De zaal moet een trekpleister voor het grote publiek worden en een referentiepunt voor onderzoekers door het archief toegankelijker te maken.

De keuze voor Broodthaers is misschien niet zo'n makkelijke. Zijn werk blijft behoorlijk stug, maar wel logisch. Niet alleen omdat hij een speerpunt is van de verzameling, maar gewoon wegens zijn unieke positie in de hedendaagse kunst. Doorgaans wordt Broodthaers getaxeerd als een eigengereid conceptualist die met zijn aandacht voor de relatie beeld-taal voortbouwt op Magritte. Maar zijn oeuvre kan evengoed een vorm van pop art worden genoemd. Broodthaers' mosselpot wordt dan de Belgische variant van Warhol's soepblik: een krachtig beeld van een consumptieproduct waarachter een grote leegte gaapt.

Het S.M.A.K. heeft met zijn project niet meteen de ambitie om Broodthaers te promoten als een icoon van de twintigste eeuwse kunst. "Ik weet niet of dat onze taak is en of wij dat zouden kunnen", klinkt het in het S.M.A.K. "Toch heeft Broodthaers een cruciale rol gespeeld. Hij heeft zijn poëzie, die hij gedrukt in bundels aan de straatstenen niet kwijtkon, alsnog via de beeldende kunst doorgegeven."